piątek, 1 sierpnia 2014

Polscy patrioci na Wzgórzu

Dzisiaj na Węźle Franciszki Cegielskiej kolega zrobił taką oto fotkę upamiętniającą Powstanie Warszawskie. W takich chwilach tym bardziej nie mam wątpliwości, że zryw w 1944 był niepotrzebnym umartwieniem narodu na oczach świata, a teraz jest pożywką dla różnej maści debili, którzy za bohaterstwo poczytują sobie zasmarowanie kawałka kamienia znaczkiem, którego nie są nawet w stanie zrozumieć.

poniedziałek, 21 lipca 2014

Portowa i Chrzanowskiego na starych zdjęciach

Dzięki uprzejmości Pana Stefana Sandacha, publikuję dwie rzadkie fotki starej Gdyni z jego archiwum. Pierwsza z nich do ulica Portowa z charakterystycznym przedwojennym gdyńskim dębem. To zdjęcie jest jakoś tak magiczne, że kilka razu upewniałem się, czy to na pewno Gdynia, a nie tylko miasto podobne do Gdyni. Ale oczywiście nie ulega wątpliwości, że to jednak nasze miasto. W tle zdjęcia widać nawet krzyż na Kamiennej Górze (przed wojną też tam był) oraz sylwetki kilku willi na północno-wschodnim jej zboczu.
Ulica Portowa w latach 30., widok w kierunku Placu Kaszubskiego. [źródło: Stefan Sandach]
Druga fotka to dzisiejsza ulica Chrzanowskiego widziana z wieży Urzędu Morskiego w kierunku ulicy portowej. Trzy budynki w górnym prawym rogu tej fotki znajdują się także na pierwszej fotce (na pierwszym planie).
Ulica Chrzanowskiego w latach 30., widok w kierunku Placu Kaszubskiego. [źródło: Stefan Sandach]

środa, 16 lipca 2014

Gdynia, pamiętnego lutego 1920 roku, w prasie gdańskiej

Luty 1920 roku to okres przejmowania w ślad za postanowieniami Traktatu Wersalskiego obszaru Pomorza Gdańskiego (bez samego Gdańska) przez polskie wojsko i administrację. Jak można się domyślić, był to czas bardzo dynamicznych zmian na tym terenie, naznaczony ogromną niepewnością i napięciami pomiędzy trzema głównymi grupami tu zamieszkującymi - Polakami, Kaszubami i Niemcami.

Postanowiłem więc sobie przejrzeć dostępną w internecie polską prasę z Gdańska (Gazeta Gdańska) z lutego 1920 roku pod kątem wzmianek dotyczących Gdyni. Niestety tylko dwie notatki można powiązać z terenem dzisiejszego naszego miasta. Pierwsza dotyczy wkroczenia polskiego wojska do wsi Gdynia. Druga zaś jest jedynie pośrednio związana z Gdynią, gdyż porusza potrzebę budowy polskiego niezależnego portu morskiego pomiędzy Gdańskiem a Puckiem.

Wkroczenie polskich wojsk do Gdyni w 1920 roku. Notatka prasowa z Gazety Gdańskiej nr 41/1920 z dnia 18 lutego 1920 roku. [źródło: Pomorska Biblioteka Cyfrowa]

wtorek, 15 lipca 2014

Gdyński przedwojenny i powojenny dworzec na starych zdjęciach

Gdynia w swojej historii doczekała się trzech dworców kolejowych. Pierwszy z nich powstał wraz z uruchomieniem w 1894 roku stacji kolejowej przy wsi Gdyni (około 1,5 km od centrów ówczesnej wsi znajdującego się w okolicy dzisiejszego Placu Kaszubskiego). Dotychczas mieszkańcy wsi korzystali ze stacji w Chyloni (otwartej w 1870 roku) lub w Kacku (otwartej w 1872 roku).

Jedno z nielicznych zachowanych zdjęć pierwszego gdyńskiego dworca, który został rozebrany w 1923 roku. [źródło: materiały własne]

poniedziałek, 14 lipca 2014

Grabówek - stara pocztówka z 1940 roku

Obiegowa pocztówka z 1940 roku przedstawiająca Grabówek w okolicy dzisiejszego skrzyżowania z ulicą Mireckiego - widok w kierunku Chyloni. Po prawej, w głębi za drzewami, budynek poczty.

Grabówek 1940 rok - widok w kierunku Chyloni. [źródło: Kösternitz z forum Wolne Forum Gdańsk]
Materiał wygrzebany na jednej z aukcji internetowych przez Kösternitz z forum Wolne Forum Gdańsk.

Kolibki w latach 1963-1965 na kilku starych zdjęciach

Feyg z forum Wolne Forum Gdańsk zdobył w Archiwum Państwowym takie oto magiczne fotki Kolibek, a dokładnie skrzyżowania Alei Zwycięstwa z ulicą Spółdzielczą. Dzisiaj teren ten jest praktycznie nie do poznania, bo poza nastawnią kolejową, wszystko przez ostatnie 40 lat się tu zmieniło:
Kolibki w okolicy skrzyżowania Alei Zwycięstwa z ulicą Spółdzielczą. [źródło: Archiwum Państwowe - dzięki uprzejmości Feyg z Wolnego Forum Gdańsk]

Wzgórze św. Maksymiliana - zdjęcia z lat 60.

Poniżej kolejne fotki wygarnięte przez Feyga z forum Wolne Forum Gdańsk, tym razem z Muzeum Miasta Gdyni. Na nich nieistniejący już krajobraz na terenie dzisiejszego węzła komunikacyjnego Franciszki Cegielskiej na Wzgórzu św. Maksymiliana. Zdjęcia pochodzą z lat 60. XX wieku.
Teren dzisiejszego Węzła Franciszki Cegielskiej - zdjęcia z lat 60. XX wieku. [źródło: Muzeum Miasta Gdyni - dzięki uprzejmości Feyg z Wolnego Forum Gdańsk]

sobota, 12 lipca 2014

Chylonia (Gdynia), Potok Chyloński i Pustkowia Chylońskie (obecnie Pustki Cisowskie) w słowniku geograficznym z XIX wieku

Także o Chyloni, Potoku Chylońskim i Pistkach Cisowskich wspomina “Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, wydanym w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego.

Jak widać z poniższego opisu, ówczesne znaczenie wsi Chylonia było zdecydowanie większe niż wsi Gdynia. Wynikało ono przede wszystkim z posiadania stacji kolejowej, kościoła oraz bezpośredniego położenia na ważnym szlaku komunikacyjnym (Gdańsk-Wejherowo):

Gdynia w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego.

Cisowa (Gdynia) w słowniku geograficznym z XIX wieku

Tak oto o wsi Cisowa (niemieckie nazwy Ziessau, Ciessau), obecnie dzielnicy Gdyni, w “Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, wydanym w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego:

Cisowa w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego.
Źródło: Katalog Polskich Bibliotek Cyfrowych - http://dir.icm.edu.pl/

czwartek, 10 lipca 2014

Przedwojenna Gdynia na fotografiach znalezionych w Bibliotece Narodowej

W cyfrowych zbiorach Biblioteki Narodowej (POLONA) udało mi się znaleźć kilka mniej znanych i bardzo dobrej jakości zdjęć przedwojennej Gdyni. Wszystkie one znajdują się w tzw. domenie publicznej, zatem jest możliwa ich dalsza publikacja.

środa, 9 lipca 2014

Gdynia w słowniku geograficznym z XIX wieku

Tak oto o Gdyni, wówczas małej wsi, pisano w “Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, wydanym w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego:
Gdynia w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. cdn.

czwartek, 3 lipca 2014

Bezpłatne spacery z przewodnikiem po Gdyni

Miasto Gdynia zaprasza na bezpłatne sobotnie spacery z przewodnikiem PTTK. Tak jak w latach ubiegłych, także teraz tematem spacerów będzie architektura Gdyni.

Więcej informacji o spacerach tutaj.

Poruszanie się po Gdyni - dla turystów :)


Kilka razy poprzez portal Couchsurfing, przy okazji zapytania o nocleg podczas festiwalu Open'er, pytano mnie jak poruszać się po Gdyni transportem publicznym. Dlatego wklejam tu poniżej swoją standardową odpowiedź na ten temat.

środa, 2 lipca 2014

Gdynianie (nie)wysiedleni

Wysiedlenia gdynian w czasie II Wojny Światowej to jedna z największych akcji niemieckiego okupanta mająca na celu oczyszczenie terenu przyłączonego do III Rzeszy z elementu niepewnego i nieprzydatnego dla hitlerowców. Szacuje się, że spośród około 130 000 mieszkańców, którzy zamieszkiwali Gdynię w sierpniu 1939 roku, około 80-100 tysięcy opuściło miasto albo pod przymusem bezpośrednim albo w efekcie innych nacisków, które miały stworzyć pozory dobrowolnej migracji na inne tereny przedwojennej Polski (głównie Galicja i Mazowsze).

poniedziałek, 30 czerwca 2014

Niespołeczny restaurator z Gdyni

Także na ulicy Świętojańskiej w Gdyni rozwiązano problem niespołecznego restauratora, który zamiast w piwnicy, trzymał zapasy w pokoju doprowadzając do jego dewastacji. Jak donosi Dziennik Batycki z 2 marca 1950 wróg nowego ustroju został pozbawiony swojego mieszkania i sam musiał zamieszkać w zniszczonych przez siebie pomieszczeniach:

Źródło: Dziennik Bałtycki 61/1950, Gdańska Biblioteka Cyfrowa